Phân tích hình ảnh nước mắt của Chí Phèo

1/Mở Bài :
Giới thiệu nhà văn Nam Cao: nhà văn viết nhiều về đề tàu người nông dân trước cách mạng. Vấn đề nhà văn quan tâm không chỉ là cuộc sống đói khổ của họ mà nhân cách của họ trong hoàn cảnh khốn cùng.

Giới thiệu tác phẩm và nêu vấn đề cần làm rõ: “Chí Phèo” là tác phẩm nổi tiếng của nhà văn Nam Cao, chứa đựng những trăn trở, suy tư về số phận con người. Nhân vật Chí Phèo đã để lại nhiều ám ảnh trong tâm trí người đọc. Hình ảnh  nước mắt Chí Phèo là một trong những chi tiết có ý nghĩa sâu sắc.

2/Thân bài:
Với Nam Cao,  giọt nước mắt là hiện thân của tình người,  những giọt tình người trong trẻo nhất. Nhà văn từng quan niệm: “nước mắt là miếng kính biến hình vũ trụ”. Khi nhìn con người bằng đôi mắt yêu thương và khi con người còn biết yêu thương, thế giới sẽ tốt đẹp hơn rất nhiều.

-Phát hiện và miêu tả nước mắt trên gương mặt Chí Phèo là sự phát hiện và khằng định bản chất người trong kẻ bị coi là quỷ dữ – nỗi kinh hoàng của cả làng Vũ Đại.

– Trong cuộc đời Chí, Nam Cao miêu tả nhiều cơn say, nhiều tiếng chửi nhưng hình ảnh nước mắt chỉ xuất hiện một lần. Để chuẩn bị cho hình ảnh này xuất hiện, nhà văn miêu tả rất chi tiết những đổi thay trong diễn biến tâm trạng nhân vật.

+ Sau cuộc gặp gỡ với Thị Nở, những suy nghĩ, cảm giác của một con người bắt đầu trở lại trong nhân vật: thấy yêu cuộc sống, thấy sợ rượu, thấy nhớ quá khứ, mơ tưởng tương lai. “Hắn bâng khuâng như tỉnh dậy sau mọt cơn say rát dài”

+ Tỉnh dậy, Chí Phèo cảm thấy mình già, cô độc và ” buồn thay cho cuộc đời”, hắn vẩn vơ suy nghĩ đến khóc.

+ bát cháo hành của Thị Nở chính là nhân tố làm xuất hiện nước mắt Chí Phèo. Nam Cao không khẳng định mà đoán định: “hắn thấy mắt hình như ươn ướt”. Ngay sau cảm giác ấy là bước ngoặt về nhận thức và trong cuộc đời chí Phèo: hắn suy nghĩ về con đường mình đã đi và con đường mình sẽ đi, hắn muốn quay về làm người lương thiện, hắn trở nên hiền lành “giống như bản tính của hắn ngày thường bị lấp đi”

===> Chi tiết nước mắt Chí Phèo giống như tấm bản lề khép mở 2 tâm trạng, 2 giai đoạn của cuộc đời n/v: nửa trc’ cuộc đời là u mê, nửa sau là sự thức tỉnh của nhân tính, quyết ko chấp nhận sống lại cuộc đời một con quỷ dù cho có phải trả gía bằng cái chết. Chi tiết này mặc dù không được Nam Cao miêu tả cụ thể nhưng nó có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong tác phẩm.

3/Kết Bài:
– Đưa đến người đọc hình ảnh một Chí Phèo không phải chỉ biết rạch mặt ăn vạ mà còn có lúc mắt hình như ươn ướt. Nam Cao muốn khẳng định ngay cả những con người tưởng chừng đã bị huỷ hoại đến tận cùng nhân hình nhân tính vẫn tồn tại cảm xúc và khát vọng rất “người”. Tình yêu thương sẽ làm bản chất tốt đẹp ấy toả sáng.

-Hình ảnh nước mắt Chí Phèo là sự cộng hưởng của những trái tim yêu thương: trái tim đầy trắc ẩn của Nam Cao (phát hiện và khẳng định), trái tim tin yêu không toan tính của Thị Nở (khơi dậy và thắp sáng) , trái tim khao khát muốn làm hoà với mọi người của Chí Phèo