Địa Lí 10 Bài 35 – Vai trò, các nhân tố ảnh hưởng và đặc điểm phân bố các ngành dịch vụ

1.Mục tiêu: Sau bài học, học sinh cần:

a.Kiến thức:

-Trình bày được vai trò,cơ cấu và các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố ngành dịch vụ                  -Biết được đặc điểm phân bố các ngành dịch vụ trên thế giới.

-Tích hợp GDMT: MT tự nhiên là nguồn tài nguyên của ngành dịch vụ(du lịch); Các loại tài nguyên du lịch tự nhiên(địa hình, nước, khí hậu, sinh vật,…)

b.Kĩ năng:

-Phân tích bảng số liệu về một số ngành dịch vụ, biết vẽ biểu đồ cột

-Xác định được trên bản đồ các trung tâm dịch vụ lớn trên thế giới.

-Tích hợp GDMT: Lựa chọn biện pháp khai thác và bảo vệ, giữ gìn nguồn tài nguyên du lịch

c.Thái độ: Có ý thức học tập môn địa lí tốt hơn

2.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

 a.Giáo viên:Bài soạn,SGK,SGV, chuẩn kiến thức kĩ năng, tài liệu tích hợp, bảng phụ,..

b.Học sinh: SGK, vở ghi, bảng nhóm,…

 3.Tiến trình bài dạy:

a.Kiểm tra bài cũ- định hướng bài mới: (1 phút)

-Kiểm tra bài cũ:  không kiểm tra

-Định hướng bài:Hôm nay cô giáo cùng các em đi tìm hiểu về chương dịch vụ và cụ thể là bài 35 về vai trò, các nhân tố ảnh và đặc điểm phân bố các ngành dịch vụ.

b.Nội dung bài mới:

Hoạt động của giáo viên và học sinh

Nội dung chính

HĐ 1:Tìm hiểu cơ cấu và vai trò của các ngành dịch vụ (HS làm việc cả lớp:12phút ) Bước 1:GV yêu cầu HS nhắc lại 3 khu vực lao động của dân số;Kể một số ngành không thuộc về khu vực 1, khu vực 2 ?Hình thành khái niệm ngành dịch vụBước 2:GV chuẩn kiến thức, yêu cầu HS ghi nhớ và lấy ví dụ cụ thể và giải thích rõ về ngành dịch vụ:

+Cơ cấu có 3 nhóm ngành

+Vai trò:Rất nhiều vai trò to lớn

+Đặc điểm và xu hướng phát triển rất nhanh

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

HĐ 2:Tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố các ngành dịch vụ(HS làm việc theo nhóm:20 phút)

Bước 1:GV chia lớp thành 6 nhóm và giao nhiệm vụ cụ thể

+ Nhóm 1,2: Phân tích ảnh hưởng, tìm ví dụ nhân tố 1,2

+ Nhóm 3,4: Nhân tố 3,4

+ Nhóm 5,6: Nhân tố 5,6

Bước 2:Đại diện HS trình bày,GV chuẩn kiến thức, yêu cầu HS ghi nhớ và lấy ví dụ thực tế ở nước ta

-Tích hợp GDMT: MT tự nhiên là nguồn tài nguyên của ngành dịch vụ(du lịch); Các loại tài nguyên du lịch tự nhiên(địa hình, nước, khí hậu, sinh vật,...). Do vậy chúng ta cần có biện pháp khai thác, bảo vệ, giữ gìn nguồn tài nguyên này.Vì trên thực tế hiện nay ở nước tại các điểm du lịch môi trường tự nhiên bị ô nhiễm và khai thác quá mức

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

HĐ 3:Tìm hiểu đặc điểm phân bố các ngành dịch vụ trên thế giới (HS làm việc cá nhân: 10 phút)

Bước 1: Học sinh dựa vào hình 35, nhận xét về tỉ trọng ngành dịch vụ trong cơ cấu GDP của các nước?Nhận xét cả trong cơ cấu lao động

– Lấy ví dụ chứng minh trên lược đồ

– Học sinh nêu đặc điểm phân bố ngành dịch vụ ở một số nước, trong một nước.

Bước 2: Giáo viên bổ sung củng cố và lấy ví dụ ở Việt Nam: Ở thành phố Huế có bên đô và bên thị(buôn bán)

(Phần III.ý 3,4,5 trong SGK không học)

I.Cơ cấu, vai trò của các ngành dịch vụ *Khái niệm dịch vụ: Là hoạt động KT-XH, có tạo ra giá trị mà không nằm trong lĩnh vực nông-lâm-ngư nghiệp;công nghiệp-xây dựng cơ bản, phục vụ nhu cầu sản xuất và sinh hoạt

1. Cơ cấu

+Dịch vụ kinh doanh(sx):GTVT,TTLL, tài chính, tín dụng, kinh doanh bất động sản, tư vấn,các dịch vụ nghề nghiệp,…

+Dịch vụ tiêu dùng: Thương mại, sửa chữa, khách sạn, du lịch, dịch vụ cá nhân(y tế,giáo dục, thể thao), cộng đồng.

+Dịch vụ công:Khoa học công nghệ, quản lí nhà nước, hoạt động đoàn thể(bảo hiểm bắt buộc).

2.Vai trò

-Thúc đẩy mối quan hệ hợp tác,giao lưu quốc tế

-Thúc đẩy các ngành sản xuất vật chất phát triển, chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế

-Sử dụng tốt nguồn lao động, tạo việc làm

-Khai thác tốt các tài nguyên thiên nhiên, di sản văn hóa, lịch sử và các thành tựu của khoa học kĩ thuật hiện đại phục vụ con người.

3.Đặc điểm và xu hướng phát triển

Trên thế giới hiện nay, số lao động trong ngành dịch vụ tăng lên nhanh chóng

+Các nước phát triển:Khoảng 80%(50→79%) Hoa Kì 80% ; Tây Âu 50 – 79%

+Các nước đang phát triển khoảng 30%:Việt Nam:23,2%(năm 2003);24,5%(năm 2005)

II.Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố các ngành dịch vụ

-Trình độ phát triển kinh tế và năng suất lao động xã hội: Đầu tư, bổ sung lao động dịch vụ

Ví dụ:Kinh tế phát triển,nhiều máy móc(máy cày) người nông dân làm việc ít(nông nghiệp ít lao động), phát triển ngành dịch vụ

-Quy mô,cơ cấu dân số:Nhịp độ phát triển và cơ cấu ngành dịch vụ

Ví dụ:Việt Nam dân số đông, cơ cấu trẻ, tuổi đi học cao thì dịch vụ giáo dục ưu tiên phát triển.

-Phân bố dân cư và mạng lưới quần cư:Mạng lưới dịch vụ;Ví dụ:Dân cư đông, mạng lưới dịch vụ dày, dân cư phân tán, khó khăn cho ngành dịch vụ; Cụ thể dễ dàng quyết định thành lập một trường cấp I cho một làng 4 đến 5 nghìn dân, khó lập một trường cho một bản có 4 đến 5 trăm dân

-Truyền thống văn hóa, phong tục tập quán:Hình thức tổ chức mạng lưới dịch vụ

Ví dụ: Việt Nam có tập quán thăm hỏi lẫn nhau vào các ngày lễ tết, thì dịch vụ GTVT, mua bán tăng cường

-Mức sống và thu nhập thực tế:Sức mua và nhu cầu dịch vụ; Ví dụ mức sống cao thì sức mua tăng…

-Tài nguyên thiên nhiên,di sản văn hóa lịch sử, cơ sở hạ tầng du lịch:Sự phát triển và phân bố ngành dịch vụ du lịch.

Ví dụ : Vịnh Hạ Long, Cố đô Huế,..→ngành dịch vụ du lịch phát triển và các ngành dịch vụ khác cũng phát triển.

III.Đặc điểm phân bố các ngành dịch vụ trên thế giới

-Trong cơ cấu lao động:Các nước phát triển:trên 50%,các nước đang phát triển khoảng 30%.

-Trong cơ cấu GDP:Các nước phát triển trên 60%, các nước đang phát triển thường dưới 50%

-Trên thế giới các thành phố cực lớn, đồng thời là trung tâm dịch vụ lớn:NiuIooc(Bắc Mĩ,

Luân Đôn(Tây Âu), Tôkiô(Đông Á)

 

 

 

 

 

 

c.Củng cố – luyện tập: (1 phút) Yêu cầu HS nắm được những ý cơ bản của bài gồm 3 phần

d.Hướng dẫn học sinh học ở nhà: (1 phút) Làm bài tập sách giáo khoa trang 137.